» » Bu gün Hacı Zeynalabdin Tağıyevin doğum günüdür


25-01-2017 | 11:05

  • 11 279

Bu gün Hacı Zeynalabdin Tağıyevin doğum günüdür

 
Bu gün azərbaycanlı milyonçu, mesenat, Rusiya İmperiyasının Həqiqi Dövlət Müşaviri, müsəlman Şərqində ilk qızlar məktəbinin (Tağıyevin qızlar məktəbi) yaradıcısı Hacı Zeynalabdin Tağıyevin doğum günüdür. 
 
BAKU.WS-in məlumatına görə, Hacı Zeynalabdin Tağıyev 1823-cü ilin 25 yanvar tarixində Bakıda kasıb başmaqçı ailəsində anadan olub. Anası Ümmü xanım Zeynalabdinin 10 yaşı olanda vəfat edir. Kiçik Zeynalabdin uşaqlıqdan təmkinli və zəhmətkeş idi. On yaşında atası onu bir bənnanın yanına usta köməkçisi işinə qoyur. 12 yaşına çatanda o artıq daş yonurdu, 15 yaşında ikən bənnalıq etməyə başlamışdı. Bir müddətdən sonra Tikinti ustası və təşkilatçısı kimi tanınmağa başlayır. Müəyyən qədər vəsait toplayaraq Tağıyev artıq 20 yaşında ev Tikintisi və daşyonma işləri təşkil edir. Özünün sonrakı Tikinti işlərinə də şəxsən nəzarət edirdi. Tikdirdiyi binalarda, məsələn, özünün yaşadığı binada və şəxsən açdırdığı qızlar gimnaziyasının binasında onun dəsti-xətti hiss edilir.

1870-ci ildə Tağıyevin artıq iki qazanxanadan ibarət kerosin zavodu var idi. Kerosin zavodu ilə yanaşı o sonradan "H.Z.Tağıyev" şirkətini yaradır. Onu Bakıdakı müsəlman, rus, erməni və yəhudi cəmiyyəti xeyriyyələrinin hamısı özlərinə fəxri sədr seçmişdilər. Bu dövrlərdə Bakı əsl neft səltənətinə çevrilmişdi. Bakı ətrafındakı kəndlərdə torpaqlar Rusiyadan və xaricdən gəlmiş sərmayədarlar tərəfindən alınıb, onlarda neft buruqları ucaldılırdı. Bu Hacını da maraqlandırır və podratçılığı buraxaraq, neft işinə qurşanır.

1872-ci ildə neftli torpaqlar hərraca qoyulduqda Tağıyev də torpaq payı icarəyə götürür. Ümidini heç zaman itirməyən Tağıyev, nəhayət, arzusuna çatır. Götürdüyü torpaqdan neft fəvvarə vurur. "H.Z.Tağıyev" adlandırdığı neft şirkətini qeydiyyata aldıran Zeynalabdin mədənində ustalara yüksək maaş verir, ən yeni avadanlıq quraşdırır. Nəticədə onun gəlirləri sürətlə artmağa başlayır. Bundan sonra o həm də neft zavodları alır. 1882-ci ildə Tağıyev 1-ci gildiya tacir rütbəsinə layıq görülür. 1896-cı ildə onun neft şirkəti hasilatda ən yüksək göstəriciyə nail olur. 32 milyon pud (512 kq) neft hasil edir.

Hacı Zeynalabdin Tağıyev 1901-ci ildə 300 min manatlıq vəsait sərf edərək, Bakıda ilk qızlar məktəbi tikdirir. Bu bütün Zaqafqaziyada yeganə qızlar məktəbi idi. Binanı 1898-ci ildə tikməyə başlayırlar. 1900-cü ildə hazır olur. Bu məktəb Nikolayevski (Kommunist) küçəsində (Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Əlyazmaları fondunun binası) yerləşir. Qızlar məktəbinin binası memarlıq baxımından Azərbaycan memarlığının milli-romantik üslubundadır. Əsas fəsaddakı divar bir cərgə ağ, digər cərgə isə qızılı daşdan hörülüb.

Hacı Zeynalabdin Tağıyev bütün Rusiyada birinci növbədə öz mesenatlığı və maarifpərvərliyi ilə tanınıb. Onun maarifpərvər xidmətləri əsasən XX əsrin əvvələrindən başlayır. Bu da təsadüfü deyildi. 1905-ci il inqilabından sonra hökümətin Oktyabr bəyannaməsi ölkədə mədəni-maarif işlərinin canlanmasına səbəb oldu. Ölkənin hər yerində xeyriyyə məqsədi ilə bir sıra cəmiyyətlər yarandı. Qəzet və jurnallar çap edilməyə başladı. Bu cəmiyyətlərin yaradılması, qəzet və jurnalların çap edilməsi birinci növbədə Tağıyevin adı ilə bağlıdır. Bu işdə Tağıyev bir növ təşkilatçı rolunu oynayırdı. Xeyriyyə məqsədilə yaradılan cəmiyyətlər ya Tağıyevin şəxsi iştirakı və vəsaiti ilə, ya da onun yaxından köməyi ilə yaradılıb.
 
Hacı Zeynalabdin Tağıyev 1924-cü il sentyabrın 1-də, axşam səkkizin yarısında, 101 yaşında vəfat etmiş və sentyabrın 4-də dəfn edilmişdir. Onun dəfninə çox böyük izdiham toplanmışdı. İnsanlar yas mərasiminə bütün Bakı və ətraf kəndlərdən ərzaq gətirirdilər.
 
Şahin Həbibov
BAKU.WS
Top XəbərlərЛучшее на сайте
Azərbaycanda Azərbaycanda "cin çıxarma” zamanı ölən gəncin dəhşətli VİDEOsu Hadisə / Video İşləyənlərə şad xəbər - gəlir vergisi ləğv olunur İşləyənlərə şad xəbər - gəlir vergisi ləğv olunur İqtisadiyyat Tural Yusifov: “Yol polisi sürücüləri jalüzə görə cərimə edə bilməz” Tural Yusifov: “Yol polisi sürücüləri jalüzə görə cərimə edə bilməz” Əsas Xəbər / Sosial "Pariksiz ilk fotom"- Emini görənlər tanımadı (FOTO) Şou-biznes Abel Məhərrəmovun işdən çıxarılmasının əsl səbəbi - ŞOK İDDİA Abel Məhərrəmovun işdən çıxarılmasının əsl səbəbi - ŞOK İDDİA Əsas Xəbər / Siyasət Abel Məhərrəmovun içkili olduğu iddia edilən son çıxışı - VİDEO Abel Məhərrəmovun içkili olduğu iddia edilən son çıxışı - VİDEO Video / Siyasət Vaqif Əsədovdan jalüzlərlə bağlı VACİB AÇIQLAMA Vaqif Əsədovdan jalüzlərlə bağlı VACİB AÇIQLAMA Əsas Xəbər / Sosial “Qayınatam mənə dedi ki, gəl, səni saxlayım” – Azərbaycanda inanılmaz hadisə (FOTOLAR) “Qayınatam mənə dedi ki, gəl, səni saxlayım” – Azərbaycanda inanılmaz hadisə (FOTOLAR) Hadisə Fazil Məmmədovun müalicədən sonra ilk görüntüsü - FOTO Fazil Məmmədovun müalicədən sonra ilk görüntüsü - FOTO Əsas Xəbər / Sosial Hüseynbala Mirələmov: Hüseynbala Mirələmov: "Axı sən kimsən ki, içib Şeyxi dolayırsan?.." Siyasət Prezident Abel Məhərrəmovu işdən çıxardı - RƏSMİ Prezident Abel Məhərrəmovu işdən çıxardı - RƏSMİ Əsas Xəbər / Siyasət “HELL” haqqında indiyədək heç kimin bilmədiyi faktlar - FOTO “HELL” haqqında indiyədək heç kimin bilmədiyi faktlar - FOTO Həyat tərzi Xatirənin dərin sinə dekoltesi Zaurun ağlını başından aldı -VİDEO Xatirənin dərin sinə dekoltesi Zaurun ağlını başından aldı -VİDEO Şou-biznes / Video Abel Məhərrəmovun yüksək vəzifə tutan qardaşları və kürəkənləri - SİYAHI Abel Məhərrəmovun yüksək vəzifə tutan qardaşları və kürəkənləri - SİYAHI Həyat tərzi Mirkamil qızını öldürmək istəyib (FOTO) Mirkamil qızını öldürmək istəyib (FOTO) Şou-biznes İlham Əliyev yeni Bakı merini təsdiqlədi – SƏRƏNCAM İlham Əliyev yeni Bakı merini təsdiqlədi – SƏRƏNCAM Əsas Xəbər / Siyasət Rəqsanədən əkizləri ilə bağlı pis xəbər (VİDEO) Rəqsanədən əkizləri ilə bağlı pis xəbər (VİDEO) Şou-biznes / Video Bakı şəhərinin yeni icra başçısı Eldar Əzizov kimdir? - DOSYE Bakı şəhərinin yeni icra başçısı Eldar Əzizov kimdir? - DOSYE Əsas Xəbər / Siyasət İlham Əliyevdən Əli Həsənovla bağlı SƏRƏNCAM İlham Əliyevdən Əli Həsənovla bağlı SƏRƏNCAM Siyasət Bakının məşhur bazarı sökülür: yerində bina tikiləcək (FOTO) Bakının məşhur bazarı sökülür: yerində bina tikiləcək (FOTO) Əsas Xəbər / Sosial
Son əlavəПоследние публикации
Benzin və dizellə bağlı rəsmi məlumat
18 noyabr 2018

Benzin və dizellə bağlı rəsmi məlumat

49 İqtisadiyyat
Şahmatçı Rauf Məmmədov evləndi (FOTO)
18 noyabr 2018

Şahmatçı Rauf Məmmədov evləndi (FOTO)

75 Həyat tərzi
Cəbhədə son vəziyyət
18 noyabr 2018

Cəbhədə son vəziyyət

29 Qarabağ
Afaq Gəncəlidən ürək dağlayan SÖZLƏR - VİDEO
18 noyabr 2018

Afaq Gəncəlidən ürək dağlayan SÖZLƏR - VİDEO

121 Şou-biznes / Video
Azərbaycandan ABŞ-a qəti etiraz
18 noyabr 2018

Azərbaycandan ABŞ-a qəti etiraz

163 Əsas Xəbər / Siyasət
Bazar gününün ulduz falı - 18 noyabr
18 noyabr 2018

Bazar gününün ulduz falı - 18 noyabr

769 Həyat tərzi
Fazil Məmmədovun müalicədən sonra ilk görüntüsü - FOTO
17 noyabr 2018

Fazil Məmmədovun müalicədən sonra ilk görüntüsü - FOTO

14 130 Əsas Xəbər / Sosial
Əhalinin gəlirləri 9% artıb
17 noyabr 2018

Əhalinin gəlirləri 9% artıb

246 İqtisadiyyat